Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Nedir?

Çocukluk döneminin en sık görülen rahatsızlıklardan birisi de dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğudur (DEHB). 4 yaşındaki bir çocukta da görülebilen bu hastalık, belirtileri itibariyle 1-5 yaş arasındaki çocuklarda sıklıkla görülür. Bu nedenle bu yaşlardaki çocuklara DEHB tanısı koymak oldukça zordur.

Çocuklar kreş ya da okula başlayana kadar ebeveynler durumu fark etmeyebilirler. Bu hastalık kişiyi ömrünün sonuna kadar takip eden bir hastalık olduğu gibi yaş ilerledikçe genelde belirtilerini kaybedebilir. DEHB yaşam kalitesini etkileyebileceği için çocuklarınıza teşhis konulduğu andan itibaren mutlaka tedaviye başvurulmalıdır.

Hiperaktivite Nasıl Anlaşılır ve Belirtileri Nelerdir?

DEHB toplumun yaklaşık olarak yüzde 5 ila 7 oranını oluşturur. Erkeklerde kadınlara nazaran daha çok görülmektedir. Çocukluktan başlayıp yüzde 60-70 oranında yetişkinlik döneminde de devam eden bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Ortaya çıkması konusunda kesin nedenlerden söz etmek mümkün değildir. Genetik faktörler, çevre, beyindeki yapısal ve işlevsel faktörler etkili olsa da asıl etkili olanın psikososyal nedenler olduğu düşünülmektedir.

Hiperaktivite beraberinde dikkat eksikliğini de getirir. Bundan dolayı dikkat eksikliği, hiperaktivite adı altında bulunur. Çocuk yaşta da görülen bu hastalık aslında çocuğun doğal davranışları gibi gözükmektedir. Bunu anlamak için öncelikle dikkat eksikliği daha sonra hiperaktivite bozukluğu belirtilerine bakacağız.

Dikkat Eksikliği Belirtileri

• Dış sesler ve önemsiz faktörlerden çabuk etkilenip asıl meşgul olunan işten kopmak
• Sık sık hata yapmak ve sakarlık
• Konsantre gerektiren oyun ve etkinliklerde başarısızlık
• Oyun ve iş arasında hızlı geçiş yapmak, birini bitirmeden diğerine geçmek
• Konuşma esnasında hayaller kurup başka bir şey düşünme ve karşısındakini dinlememe, anlatılanı akılda tutamama
• Görev ve sorumlulukları sürekli erteleme

Hiperaktivite Belirtileri

• Dağınıklık
• Düzensizlik
• Yerinde oturamama
• Öğlen uykusu uyumaya direnme
• Yüksek sesle ve sürekli konuşma
• Gece uykuya dalmakta güçlük çekme
• Sakarlık ve koordinasyon güçlükleri
• Saldırgan davranışlar ve sosyal ilişkilerde sorunlar

Bu ve bunun gibi belirtiler sunulabilir. DEHB teşhisi konulabilmesi için bu davranışların en az altısı 17 yaşa kadar olan çocuklarda görülüyor olmalıdır. 17 yaşından sonra ise belirtilerin en az beşini görüyorsanız yine DEHB olma olasılığı yüksektir. Bireyin yaşadığı en az 2 ortamda yani evde ve dışarıdaki sosyal yaşamında aynı davranışları sergiliyor olması gerekir. Aynı zamanda bu davranışların en az 6 ay boyunca tekrar ediyor olması gerekir.

Yetişkinlerde ise bu belirtiler farklılık gösterebilir. Yetişkinlerde daha çok hareketlerde azalma fakat dikkat eksikliğinin devam ettiği görülür.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun beraberinde getirdiği rahatsızlıklar ve oranları ise şöyledir:

• Karşı olma ve karşı gelme bozukluğu (%35-65)
• Davranış bozukluğu (%20-45)
• Öğrenme güçlüğü (%20-35)
• Depresyon (%3-75)
• Anksiyete (%5-15)
• Tik bozuklukları (%11)
• Bipolar bozukluk (%12)

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Tedavisi

Öncelikle rahatsızlığın nedeninin araştırılması ve çeşitli nörolojik ya da nöropsikiyatrik testler yapılması gerekmektedir. Alanında uzman doktorumuz gerekli testleri yapıp sizi yönlendirecektir. Testler sonucunda DEHB nedenleri tespit edilip bozukluk derecesi incelenecektir. Sonucunda ilaç kullanılmalı mı ya da daha basit yöntemlerle bunun önüne geçilir mi gibi soruların cevabını yine uzman doktorumuz verecektir.

Tedavi yönteminde genellikle ilk tercih ilaç tedavisi olmaz. Davranış terapisi çocuklarda daha başarılı sonuçlar vermektedir. Evde bir düzen ve rutin oluşturulduktan sonra çocuk buna daha hızlı adapte olarak tedaviye de aynı oranda cevap vermesini sağlar.